තායිවාන අර්බුදය මුල් කරගනිමින් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ චීනය අතර හමුදාමය ගැටුමක් හටගතහොත්, එය න්යෂ්ටික මට්ටමේ මහා පරිමාණ යුද්ධයක් දක්වා වර්ධනය වීමේ බරපතල අවදානමක් පවතින බව ලොව ප්රමුඛ පෙළේ ආරක්ෂක පර්යේෂණ ආයතනයක් පෙන්වා දෙයි.
ලන්ඩන් නුවර කේන්ද්ර කරගත් ‘Strategic Studies සඳහා වන ජාත්යන්තර ආයතනය’ (IISS) විසින් නිකුත් කරන ලද නවතම උපායමාර්ගික ඇගයීම් වාර්තාවක මේ බව සඳහන් වේ. මෙම සති අන්තයේ සිංගප්පූරුවේදී ආරම්භ වීමට නියමිත ආසියාවේ විශාලතම වාර්ෂික ආරක්ෂක සමුළුවට (Shangri-La Dialogue) පෙර මෙම වාර්තාව ප්රසිද්ධියට පත් කර ඇත.
එම වාර්තාවට අනුව, ලෝකය මේ වන විට ආසියා-පැසිෆික් කලාපය කේන්ද්ර කරගත් නව න්යෂ්ටික අවි තරඟයක අද්දරටම පැමිණ තිබේ. කලාපීය රාජ්යයන් මෙන්ම උපායමාර්ගික අවශ්යතා සහිත සෙසු රටවල් ද තම න්යෂ්ටික අවි ගබඩාවන් පුළුල් කරමින් සිටින අතර, න්යෂ්ටික නොවන රාජ්යයන් පවා දිගුදුර ප්රහාරක අවි බලය තර කර ගැනීමට කටයුතු කරමින් සිටීම කලාපීය ස්ථාවරත්වයට දැඩි තර්ජනයක් වී ඇත.
IISS වාර්තාවට අනුව, චීනය සහ ඇමරිකාව සතු සන්නද්ධ බලඇණි තායිවාන අර්බුදයකදී එකිනෙකාට වෙනස් අරමුණු වෙනුවෙන් ක්රියා කිරීමට නියමිතය. එහිදී චීනය උත්සාහ කරනුයේ ඇමරිකාව සහ එහි මිත්ර පාර්ශවයන් තායිවානයෙන් ඈත් කර තැබීමට වන අතර, ඇමරිකාව උත්සාහ කරනුයේ තායිවානයේ ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කිරීමටයි.
කෙසේ වෙතත්, ගැටුමක් පවතින අවස්ථාවකදී දෙපාර්ශවයේම අණදෙන මධ්යස්ථාන, සන්නිවේදන ජාල සහ ඔත්තු බැලීමේ පද්ධති ඉලක්ක කර ගනිමින් දැවැන්ත හමුදාමය මෙහෙයුම් දියත් වීමේ ඉඩකඩ පවතී. වඩාත්ම භයානක කරුණ නම්, මෙවැනි ප්රහාර මගින් ඇති විය හැකි ව්යසනයන් වැළැක්වීම සඳහා දෙපාර්ශවය අතර පූර්ව එකඟතාවක් හෝ රාජ්යතාන්ත්රික පාලන සීමාවන් නොමැති වීමයි. චීනයට තායිවානය සතු උපායමාර්ගික වැදගත්කම හේතුවෙන්ම, ඕනෑම සුළු වැරදීමකින් ගැටුම න්යෂ්ටික යුද්ධයක් දක්වා ඇවිළී යා හැකි බව වාර්තාව අවධාරණය කරයි.
සීතල යුද්ධ සමයේදී ඇමරිකාව සහ සෝවියට් දේශය අතර අවි පාලනය සහ අවදානම් අවම කිරීම පිළිබඳව නිරන්තර සාකච්ඡා පැවතුණ ද, වත්මන් චීනය සහ ඇමරිකාව අතර එවැනි සාකච්ඡා සංස්කෘතියක් නොමැති වීම මෙම අවදානම තවත් වැඩි කර ඇත.
මෙම වාර්තාව සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් චීන ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ ප්රකාශක ජියැන්ග් බින් ප්රකාශ කළේ, IISS වාර්තාවේ සඳහන් කරුණු පවතින සැබෑ තත්ත්වයට පටහැනි බවයි. තායිවාන ප්රශ්නය චීනයේ අභ්යන්තර කටයුත්තක් වන බැවින් ඊට බාහිර මැදිහත්වීම්වලට කිසිසේත්ම ඉඩ නොදෙන බවද ඔහු අවධාරණය කළේය. චීන විදේශ අමාත්යාංශයේ ප්රකාශක මාඕ නිං ද ප්රකාශ කර සිටියේ ඇමරිකාව තායිවාන ප්රශ්නය සම්බන්ධයෙන් උපරිම ප්රවේශමෙන් කටයුතු කළ යුතු බවයි.
මේ සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකානු බලධාරීන්ගෙන් අදහස් ලබා ගැනීමට තවමත් හැකි වී නොමැත.
පසුගියදා චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පිං සහ ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් අතර බීජිං නුවරදී පැවැති සමුළුවෙන් පසුව ද තායිවානයේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ ගැටලුව දැඩි කතාබහට ලක්විය. තායිවානය තමන් සතු කර ගැනීම සඳහා බලය භාවිත කිරීම ප්රතික්ෂේප නොකරන චීනය, තායිවාන දූපත වටා තම හමුදා ශක්තිය නිරන්තරයෙන් ප්රදර්ශනය කරමින් සිටී.
ඇමරිකානු ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් ඇතුළු ලොව පුරා ආරක්ෂක අමාත්යවරුන්, ජනරාල්වරුන් සහ බුද්ධි අංශ ප්රධානීන් රැසකගේ සහභාගීත්වයෙන් සිංගප්පූරුවේදී පැවැත්වෙන ෂැංග්රිලා සංවාදයේදී මේ පිළිබඳව දීර්ඝ වශයෙන් සාකච්ඡා වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
පෙන්ටගන වාර්තාවලට අනුව, රුසියාව සහ ඇමරිකාව සතු න්යෂ්ටික අවි ප්රමාණයට වඩා චීනය සතු ප්රමාණය අඩු වුවද, චීනය ඉතා වේගයෙන් තම න්යෂ්ටික බලය වර්ධනය කරමින් සිටින අතර 2030 වන විට ඔවුන් සතු න්යෂ්ටික අවි ප්රමාණය 1,000 ඉක්මවනු ඇතැයි ඇස්තමේන්තු කර ඇත
බලමු එහෙමවත් මඟුලක් මවලා ඩොලර් එක 370 පන්නවල ගෝඨාට වඩා බංකොලොත් කියලා පෙන්නගන්ඩ. ඒත් තෙල් තියෙනවා හැබැයි, පෝරත් තියෙනවා, කිරි ත් තියෙනවා, කොර ගන්ඩ දෙයක් තමා නැත්තේ සුන් බුන් විපස්සෙට.
ReplyDeleteDon't tell lies machang
ReplyDeleteCan you show one news item in your site that is positive so that one can have a peace of mind.
Everything is about economic collapse,destruction,predictions as it's true etc etc with negative vibe and quoting from unknown figures famous for spreading fires and baseless.
If you too want to lead a good life spread positives, dear editer.
Exactly, agreed 100%. They pour negativity, stress, anxiety, and hopelessness at traumatic levels to the society.
Delete