චීනයේ 'China Merchants Port Holdings සහ මෙරට Access Engineering සමාගම සමඟ එක්ව කොළඹ වරාය තුළ ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර තිබූ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 280ක ඒකාබද්ධ වාණිජ සහ සැපයුම් මධ්‍යස්ථාන (Logistics Hub) ව්‍යාපෘතිය ඉදිරියට ගෙන නොයාමට ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය (SLPA) සහ අදාළ පාර්ශ්වයන් තීරණය කර තිබේ.
ඒ වෙනුවට, විවෘත හා තරගකාරී ලංසු කැඳවීමේ ක්‍රියාවලියක් ඔස්සේ රාජ්‍ය - පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්ව (PPP) ආකෘතියක් යටතේ කොළඹ වරාය තුළ නවීන ඒකාබද්ධ සැපයුම් මධ්‍යස්ථානයක් ඉදිකිරීමට වරාය අධිකාරිය පියවර ගන්නා බව නිල නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ප්‍රකාශ කරයි.
කොළඹ වරායේ සැපයුම් ධාරිතාව ඉහළ නංවමින් එය කලාපීය ප්‍රමුඛ සමුද්‍රීය කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත්කිරීමේ අරමුණින්, වර්ග මීටර් 150,000ක බිම් ඉඩකඩක් සහිතව "දකුණු ආසියානු වාණිජ සහ සැපයුම් කේන්ද්‍රය" (South Asia Commercial and Logistics Hub - SACLH) නමින් මෙම ව්‍යාපෘතිය 2023 වසරේදී ආරම්භ කෙරිණි. එහි 70%ක බහුතර කොටස් හිමිකාරිත්වය චයිනා මර්චන්ට්ස් සමාගමේ පූර්ණ අනුබද්ධිත සමාගමකටද, ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය සහ ඇක්සස් ඉංජිනියරින් සමාගම වෙත 15% බැගින් වූ කොටස් හිමිකාරිත්වයක්ද පැවතිණි.
කෙසේ වෙතත්, වත්මන් බාහිර වෙළඳපොළ තත්ත්වයන්, වාණිජමය ශක්‍යතාව සහ පාර්ශ්වකරුවන්ගේ උපායමාර්ගික අවශ්‍යතා සමාලෝචනය කිරීමෙන් අනතුරුව, අදාළ ඒකාබද්ධ සමාගම තවදුරටත් ඉදිරියට පවත්වාගෙන නොයාමට පාර්ශ්වකරුවන් තීරණය කර ඇත.
ඒ අනුව, අදාළ සමාගම සතු මෙහෙයුම් වියදම් පියවීමෙන් පසු ඉතිරි වන ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 29.8ක (USD 29.8 million) මුලික සම-කොටස් ආයෝජන මුදල, කොටස් හිමිකාරිත්වයේ ප්‍රතිශතයන්ට අනුකූලව හවුල්කාර සමාගම් තුන අතර නැවත බෙදාදීමට පියවර ගෙන තිබේ.
පෙර සැලසුම අවලංගු කළද, ජාත්‍යන්තර සැපයුම් දාමයන්හි නූතන අවශ්‍යතාවන්ට සරිලන පරිදි කොළඹ වරාය තුළ අතිනවීන සැපයුම් යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ දැඩි කැපවීමෙන් වරාය අධිකාරිය බැහැර නොවන බව එම නිවේදනයේ අවධාරණය කෙරේ.
ඒ අනුව, කොළඹ වරාය සතු වටිනා භූමි ප්‍රමාණය උපරිම කාර්යක්ෂමතාවයෙන් යුතුව භාවිත කරමින්, විනිවිදභාවයෙන් යුතු තරගකාරී ලංසු කැඳවීමක් හරහා පෞද්ගලික අංශයේ දායකත්වය සහ නව ආයෝජන ආකර්ෂණය කරගැනීමට සැලසුම් කර ඇත.
කොළඹ වරාය හුදෙක් බහාලුම් ප්‍රතිනැව්ගත කිරීමේ (Container Transshipment) වරායක සීමාවෙන් ඔබ්බට රැගෙන ගොස්, ජාත්‍යන්තර නැව් සේවා සමාගම් සහ භාණ්ඩ ප්‍රවාහන ක්‍රියාකරුවන්ට අගය එකතු කළ සේවාවන් රැසක් සපයන පුළුල් සමුද්‍රීය කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පරිවර්තනය කිරීම මෙම නව සැලැස්මේ ප්‍රධාන අරමුණයි. ජාතික ආර්ථික අවශ්‍යතාවලට ගැළපෙන, මූල්‍යමය වශයෙන් වඩාත් ශක්තිමත් ආකෘතියක් ඔස්සේ මෙම නව ව්‍යාපෘතිය ඉදිරියේදී දියත් කිරීමට නියමිතය.
චීනයේ 'චයිනා මර්චන්ට්ස් පෝර්ට් හෝල්ඩින්ග්ස්' (CMPort) සමාගම මේ වන විටත් කොළඹ වරායේ කොළඹ ජාත්‍යන්තර බහාලුම් පර්යන්තයේ (CICT) 85%ක කොටස් හිමිකාරිත්වය දරන අතර, හම්බන්තොට ජාත්‍යන්තර වරායේ මෙහෙයුම් පාලනයද හොබවනු ලබයි.
ඉන්දියාවේ කේරළ ප්‍රාන්තයේ 'විජින්ජාම්' (Vizhinjam) ඇතුළු නව ගැඹුරු මුහුදු වරායන් සංවර්ධනය වීමත් සමඟ දකුණු ආසියානු කලාපයේ ප්‍රතිනැව්ගත කිරීම් වෙළඳපොළ තුළ දැඩි තරගකාරිත්වයක් නිර්මාණය වෙමින් පවතී. එවන් පසුබිමක, හුදු බහාලුම් හුවමාරුවකට පමණක් සීමා නොවී, ගබඩාකරණය, බහුවිධ භාණ්ඩ ඒකාබද්ධ කිරීම (LCL / Multi-Country Consolidation) සහ අගය එකතු කළ සැපයුම් සේවා සැපයීම සඳහා කොළඹ වරාය සතු පහසුකම් කඩිනමින් පුළුල් කිරීම ශ්‍රී ලංකාවේ සමුද්‍රීය අනාගතය සඳහා අතිශය තීරණාත්මක සාධකයක් ලෙස විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
Plans for $280 Million Logistics Hub at Colombo Port Abandoned
The Sri Lanka Ports Authority (SLPA) has confirmed the abandonment of plans to establish a $280 million integrated commercial and logistics hub at Colombo Port in collaboration with China Merchants Port Holdings and local firm Access Engineering.
Instead, a new initiative will be launched under a public-private partnership model, aiming for a competitive open bidding process to develop a modern integrated logistics facility within the port. This decision reflects a shift towards attracting investment through a more transparent and competitive approach.
The proposed project, named the South Asia Commercial and Logistics Hub (SACLH), was envisioned to enhance Colombo Port's capacity and position it as a leading maritime center in the region. The initiative included plans for a 150,000 square meter facility, with 70% ownership intended to be held by a fully owned subsidiary of China Merchants, while SLPA and Access Engineering were to hold 15% each. The project's timeline targeted commencement in 2023.
however, stakeholders have decided not to proceed with the project after reviewing current external market conditions, commercial viability, and strategic requirements. This led to plans for reallocation of a remaining investment of $29.8 million among the partner firms based on their respective ownership percentages.
While this initial plan has been scrapped, the SLPA emphasized its unwavering commitment to developing state-of-the-art logistics infrastructure at Colombo Port to meet contemporary global supply chain demands.
Moving forward, the SLPA aims to maximize the usage of valuable port land effectively, encouraging private sector participation and attracting new investments through a transparent competitive bidding process.
This initiative seeks to elevate Colombo Port from merely being a container transshipment hub to a comprehensive maritime center that adds significant value through various services for international shipping companies and freight operators. The goal is to catalyze this new venture with a financially robust model, addressing national economic needs.
China Merchants Port Holdings currently holds an 85% stake in the Colombo International Container Terminal (CICT) at Colombo Port and actively manages operations at the Hambantota International Port.
As new deep-sea ports like Vizhinjam in India’s Kerala State come into operation, competition in the South Asian transshipment market is intensifying. Experts warn that for Sri Lanka's maritime future, it is crucial to expand Colombo Port’s facilities to provide not only transshipment services but also warehousing, LCL/multi-country consolidation, and enhanced value-added logistics services.
*Note: In case of any discrepancy between the Sinhala and English versions, the Sinhala version shall prevail.
