ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සමග යළිත් යුද ගැටුමක් හටගතහොත් මැදපෙරදිග කලාපයේ පිහිටි දත්ත මධ්‍යස්ථාන, සන්නිවේදන කේබල් පද්ධති සහ කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) තාක්ෂණික මධ්‍යස්ථාන ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කරන බවට ඉරානය දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් කර ඇතැයි ‘අල් ජසීරා’ පුවත් සේවය වාර්තා කරයි.
ඉරාන ආරක්ෂක ප්‍රධානී මොහ්සෙන් රෙසායි විසින් මෙම අනතුරු ඇඟවීම සිදු කර ඇත්තේ, රතු මුහුදු තීරයේ තීරණාත්මක මුහුදු මාර්ගයක බලය ඉරාන හිතවාදී හූති කැරලිකරුවන් අතට පත්වෙමින් පවතින පසුබිමකය. මෙම තත්ත්වය යුරෝපය සහ ආසියාව යා කරන අන්තර්ජාල සන්නිවේදන පද්ධතිය දැඩි අනතුරකට ලක් කර ඇති බව ජාත්‍යන්තර විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
TeleGeography පර්යේෂණ ආයතනයේ දත්ත උපුටා දක්වමින් අල් ජසීරා වාර්තා කරන්නේ, යුරෝපය සහ ආසියාව අතර සමස්ත දත්ත හුවමාරුවෙන් සියයට 90 කට වඩා සිදුවන්නේ රතු මුහුද යටින් දිවෙන ෆයිබර් ඔප්ටික් කේබල් පද්ධති හරහා බවයි.
මෙම කේබල් ගමන් කරන්නේ කිලෝමීටර් 26ක් පමණ පළලැති ඉතා පටු ‘බාබ් අල්-මන්දෙබ්’ සමුද්‍ර සන්ධිය ඔස්සේය. එය සමස්ත ලෝකයේම අන්තර්ජාල ගමනාගමනයෙන් පහෙන් එකකට (1/5) ආසන්න ප්‍රමාණයක් දරා සිටින මර්මස්ථානයකි.
දැනටමත් යේමන රජයේ හමුදා සහ හූති සටන්කාමීන් අතර එම කලාපයේ දරුණු ගැටුම් ක්‍රියාත්මක වන අතර, හූතිවරුන් විසින් පසුගිය සැප්තැම්බර් මාසයේදී මෝචා වරාය සහ සමුද්‍ර සන්ධිය මැද පිහිටි මයියුන් දූපත වෙත සිය ග්‍රහණය ව්‍යාප්ත කිරීමට උත්සාහ කර තිබේ. ගැටුම් පවතින කලාපයක මුහුදු පත්ලේ කේබල් පද්ධතියකට හානි සිදුවුවහොත්, ආරක්ෂක හේතූන් මත ඒවා අලුත්වැඩියා කිරීම අතිශය දුෂ්කර වනු ඇත.
පසුගිය මාසවල පැවති ගැටුම් අතරතුරදීද ගල්ෆ් කලාපයේ තාක්ෂණික යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක විය. ඉරානයට එරෙහිව ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය ක්‍රියාත්මක කළ යුද මෙහෙයුම්වලදී, ඉරාන සිවිල් ඉලක්කවලට එල්ල වූ ප්‍රහාරයන්ට ප්‍රතිචාර වශයෙන් බහරේනය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ පිහිටි ඇමෙරිකානු ව්‍යාපාරික ස්ථාන වෙත ප්‍රහාර එල්ල කළ බව ටෙහෙරානය ප්‍රකාශ කර තිබිණි.
එහිදී එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ පිහිටි ඇමසන් වෙබ් සර්විසස් මධ්‍යස්ථාන දෙකකට ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල වූ අතර, බහරේනයේ පිහිටි මධ්‍යස්ථානයකටද බරපතළ භෞතික හානි සිදුවිය. පසුගිය සැප්තැම්බර් මාසය වන විටත් එහි ඇතැම් දත්ත පද්ධති යථා තත්ත්වයට පත් කර ගැනීමට නොහැකි වූ බව AWS සමාගම තහවුරු කර තිබේ.
මීට අමතරව, ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය විසින් ගූගල්, මයික්‍රොසොෆ්ට්, ඔරකල් , මෙටා සහ ඇපල් වැනි දැවැන්ත ඇමෙරිකානු සමාගම් මෙන්ම එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ‘G42’ කෘත්‍රිම බුද්ධි සමාගමද සිය ඉදිරි ප්‍රහාරක ඉලක්ක ලැයිස්තුවට ඇතුළත් කර ඇති බව ඉරාන මාධ්‍ය මගින් ප්‍රසිද්ධියට පත් කර ඇත.
ලන්ඩනයේ කිංග්ස් කොලීජියේ ආරක්ෂක අධ්‍යයන අංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ඇන්ඩ්‍රියාස් ක්‍රීග් අල් ජසීරා වෙත අදහස් දක්වමින් පෙන්වා දෙන්නේ, දත්ත මධ්‍යස්ථානයක් අක්‍රිය කිරීමට එහි සේවාදායකයන් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කිරීම අවශ්‍ය නොවන බවයි. අඛණ්ඩ විදුලිය, සිසිලන පද්ධති හෝ බාහිර විදුලි සංදේශ සබඳතා බිඳවැටීමකින් මුළු මධ්‍යස්ථානයම එකවර අඩපණ කළ හැකිය.
"ඉරානය සිදු කරන්නේ තවත් එක් ඉලක්කයකට තර්ජනය කිරීම පමණක් නොවේ. ගල්ෆ් කලාපයේ අනාගත ආර්ථිකය හා බැඳුණු නවීන තාක්ෂණය, ඇමෙරිකානු තාක්ෂණික බලය සමග සෘජුව ගැටගැසී ඇති බව හඳුනාගෙන ඊට පහර දීමටයි ඔවුන් සැරසෙන්නේ," යැයි ක්‍රීග් පවසයි. සාපේක්ෂව ඉතා අඩු වියදමකින් නිපදවන ඩ්‍රෝන යානා මගින් ඩොලර් බිලියන ගණනක වටිනාකමකින් යුත් යටිතල පහසුකම් අවදානමට ලක් කිරීමේ හැකියාව ඉරානය සතුය. මෙහි මූලික අරමුණ වන්නේ ඇමෙරිකාවට පහසුකම් සපයන රියාද්, අබුඩාබි සහ දෝහා වැනි ගල්ෆ් අගනුවරවල් වෙත අනතුරු අඟවා ඔවුන් මෙල්ල කර තබා ගැනීමයි.
ඛනිජ තෙල් මත යැපෙන ආර්ථිකයෙන් මිදී කෘත්‍රිම බුද්ධිය සහ ඩිජිටල් තාක්ෂණික කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත්වීමට ගල්ෆ් රටවල් මේ වන විට දැවැන්ත ආයෝජන සිදු කරමින් සිටී. එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය OpenAI සහ Nvidia සමාගම් සමග එක්ව දැවැන්ත AI ව්‍යාපෘති දියත් කර ඇති අතර, සෞදි අරාබියේ රාජ්‍ය ආයෝජන අරමුදල (PIF) මගින් ‘Humain’ නමින් අරාබි AI ව්‍යාපෘතියක් අරඹා ඇත. මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමද කලාපයේ ඩිජිටල් ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ඩොලර් බිලියන 10 කට අධික ආයෝජනයක් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, උද්ගතව ඇති යුද අවදානම හමුවේ රතු මුහුද මඟහැර ඉරාකය හරහා තුර්කියට සහ යුරෝපයට දත්ත රැගෙන යා හැකි විකල්ප ගොඩබිම් කේබල් මාර්ග කෙරෙහි අවධානය යොමුවෙමින් පවතී. කටාර්හි ‘Ooredoo’ සමාගම මේ වන විටත් ඉරාකය හරහා නව සන්නිවේදන මාර්ගයක් සැකසීමට ගිවිසුම්ගත වී ඇති අතර, ගූගල් සහ මෙටා සමාගම්ද සිය දත්ත ගමනාගමනයෙන් කොටසක් ඉරාකය හරහා යොමු කිරීමට පියවර ගෙන ඇති බව වාර්තා වේ. එහෙත් එම විකල්ප මාර්ග සඳහා අතිවිශාල වියදමක් දැරීමට සිදුවීම මෙන්ම ඒවා තවමත් ඉදිකිරීම් මට්ටමේ පැවතීම කලාපයේ තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රය හමුවේ ඇති ප්‍රධානතම අභියෝගය බව විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
Iran Issues Stark Warning on Potential Cyber Attacks Amid Rising U.S. Tensions
In a significant escalation of rhetoric, Iran has issued a grave warning about potential cyberattacks targeting data centers, communication cable systems, and artificial intelligence (AI) facilities in the Middle East region, should the United States engage in military conflict. The alert was made by Iranian Defense Chief Mohsen Rezaei, highlighting the strategic implications of such a conflict, especially in relation to critical maritime routes in the Red Sea.
International analysts have underscored that the ongoing power struggle in this area poses a severe threat to internet communication systems vital for connecting Europe and Asia. According to a report by Al Jazeera, citing data from TeleGeography, more than 90% of data traffic between Europe and Asia traverses the undersea fiber optic cable systems running beneath the Red Sea.
These cables traverse the narrow Bab-el-Mandeb Strait, which spans approximately 26 kilometers and acts as a major conduit for global internet traffic, accounting for nearly one-fifth of total global internet bandwidth. Escalating violence between the Yemeni government and Houthi fighters has already been reported in this area, raising concerns that any damage to the undersea cables could dramatically hinder internet services and complicate repair efforts due to security concerns.
The Houthis have made attempts to seize control of the Mayyun Island, located strategically close to the maritime strait, furthering the ongoing conflict in the region. Should clashes impact the undersea cable systems, the repercussions could be severe for communication networks vital to both regional and global connectivity.
Recent months have seen heightened military activity targeting technical infrastructure in the Gulf region, particularly during operations carried out by the U.S. and Israel against Iranian positions and civilian targets. Iran has retaliated with attacks on American business installations in Bahrain and the United Arab Emirates in response to these military operations.
In one notable incident, drone attacks targeted two Amazon Web Services facilities in the United Arab Emirates, resulting in significant physical damage to another site in Bahrain. AWS confirmed that some data systems remained irrecoverable as of September of this year.
Moreover, Iranian media has highlighted that the Iran Revolutionary Guard has included major American companies such as Google, Microsoft, Oracle, Meta, and Apple, along with AI corporation G42 from the UAE, in their list of future attack targets.
Andreas Krieg, a senior lecturer at King’s College London specializing in defense studies, emphasized that disabling a data center does not necessarily require its complete annihilation. Interruptions in consistent electricity supply, cooling systems, or external communications could significantly cripple the operations of such facilities.
Krieg elaborated that Iran's actions are not merely aimed at threatening another target; they are strategically targeting modern technology linked to the future economy of the Gulf region, particularly in direct conflict with American technological interests. With drones capable of being manufactured at relatively low costs, Iran possesses the means to endanger infrastructure worth billions of dollars. The primary aim seems to be to signal warnings to Gulf capitals like Riyadh, Abu Dhabi, and Doha, thereby maintaining a tactical advantage.
As Gulf nations strive to pivot away from oil dependency, they are investing heavily into artificial intelligence and digital technology centers. The UAE has embarked on massive AI projects in collaboration with companies like OpenAI and Nvidia, while Saudi Arabia's Public Investment Fund (PIF) has initiated Arab AI initiatives under the name ‘Humain’. Microsoft has also announced investments exceeding $10 billion aimed at enhancing the region's digital security.
In light of the escalating military threats, attention is shifting towards alternative terrestrial cable routes that could transport data through Iraq to Turkey and Europe, bypassing the Red Sea. Ooredoo, a telecommunications provider in Qatar, has reportedly engaged in agreements to establish new communication routes via Iraq, with Google and Meta also taking steps to route some of their data traffic through the country. However, experts caution that the high costs and current developmental status of these alternate routes present significant challenges for the technological landscape in the region.
*Note: In case of any discrepancy between the Sinhala and English versions, the Sinhala version shall prevail.
