ඉරානය සමඟ පවතින ගැටුම්කාරී තත්ත්වය අවසන් වන කාලවකවානුව සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සිදුකළ ප්රකාශයත් සමඟ ලෝක වෙළඳපොළ දැඩි කැළඹීමකට ලක්ව තිබේ.
ජනාධිපතිවරයාගේ ප්රකාශයත් සමඟ ආයෝජකයින් තුළ පැවති විශ්වාසය බිඳවැටීම හේතුවෙන් ගෝලීය කොටස් වෙළඳපොළවල් පහත වැටුණු අතර, බොරතෙල් මිල සහ ඇමරිකානු ඩොලරයේ අගය සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගියේය.
ජාතිය ඇමතූ ජනාධිපති ට්රම්ප් ප්රකාශ කළේ, ඉදිරි සති කිහිපය තුළ ඉරානයට "ඉතා දරුණු ලෙස" පහර දෙන බවයි. සිය හමුදා ඉලක්ක බොහෝ දුරට ජයගෙන ඇති බවත් යුද්ධය අවසන් වීමට ආසන්න බවත් ඔහු පැවසුවද, යුද්ධය නිමාවන නිශ්චිත දිනයක් ප්රකාශ කිරීමට ඔහු අපොහොසත් විය.
"මෙම කතාව හරහා යුද්ධය අවසන් වන කාලය පිළිබඳව කිසිදු පැහැදිලි බවක් ලැබුණේ නැහැ. වෙළඳපොළ බලාපොරොත්තු වූයේ එයයි," යනුවෙන් සිංගප්පූරුවේ 'Pictet Asset Management' ආයතනය පවසයි.
තවත් සති කිහිපයක යුද ක්රියාමාර්ග පවතින බවටත්, යටිතල පහසුකම්වලට පහර දෙන බවටත් කළ ප්රකාශ හමුවේ වෙළඳපොළ නැවතත් පසුබෑමකට ලක්ව ඇති බව අදහසයි.
මීට පෙර, යුද්ධය අවසන් වනු ඇතැයි පැවති බලාපොරොත්තුව නිසා කොටස් වෙළඳපොළවල් යම් ප්රගතියක් පෙන්වූ අතර ඩොලරයේ අගය ද තරමක් පහත වැටී තිබුණි. එහෙත් ජනාධිපතිවරයාගේ ප්රකාශයෙන් පසු ආයෝජකයින් නැවතත් ආරක්ෂිත ආයෝජනයක් ලෙස ඩොලරය වෙත යොමු වීමත් සමඟ යුරෝව ඇතුළු අනෙකුත් මුදල් ඒකක දුර්වල විය.
ලෝක වෙළඳාමට අතිශය වැදගත් වන හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය විවෘත කිරීම සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපතිවරයා පැහැදිලි ප්රකාශයක් නොකිරීම බොරතෙල් මිල ඉහළ යාමට ප්රධාන හේතුව වී තිබේ.
බ්රෙන්ට් (Brent) වර්ගයේ බොරතෙල් මිල 5% කින් ඉහළ ගියේය.
ජපානයේ Nikkei දර්ශකය 1.8% කින් ද, දකුණු කොරියාවේ Kospi දර්ශකය 3.6% කින් ද පහත වැටුණි.
සමස්තයක් ලෙස ආසියා-පැසිෆික් කලාපයේ සියලුම කොටස් වෙළඳපොළවල් පාහේ රතු වර්ණයෙන් (අඩු අගයකින්) සටහන් විය.
ඉරානය විසින් ගල්ෆ් කලාපයේ ඇමරිකානු කඳවුරු පවතින රටවලට දිගින් දිගටම ප්රහාර එල්ල කිරීම සහ සමුද්ර සන්ධිය අවහිර කිරීම ලෝක ආර්ථිකයට දැඩි තර්ජනයක් වී ඇත. ජනාධිපති ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශයත් සමඟ ඉහළ උද්ධමනය සහ අඩු ආර්ථික වර්ධනය යන ද්විත්ව අර්බුද තත්ත්වයක් පිළිබඳව වෙළඳපොළ විශ්ලේෂකයින් අනතුරු අඟවයි.
යුද්ධය තවත් මාස කිහිපයක් ඇදී යනු ඇති බවට ජනාධිපතිවරයා කළ ඉඟියත් සමඟ ඉදිරියේදී ඩොලරය සහ තෙල් මිල තවදුරටත් ඉහළ යාමට ඉඩ ඇත.
