න්‍යෂ්ටික හිස් අතැති පකිස්තානයත් ඉරාන යුද්දයට එක්වේ...

 

ඉරාන-ඊශ්‍රායල යුද්ධය හමුවේ, පාකිස්ථානය ද මෙම ගැටුමට මැදිවීමේ දැඩි අවදානමක් මතුව ඇති බව වාර්තා වේ. මෑතකදී සෞදි අරාබියට එල්ල වූ ඉරාන ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරය, පාකිස්ථානය මෙම යුද්ධයට ඇද දමන තීරණාත්මක සාධකය බවට පත්වීමේ හැකියාවක් පවතී.

2025 සැප්තැම්බර් මාසයේදී පාකිස්ථානය සහ සෞදි අරාබිය අතර අත්සන් කරන ලද උපායමාර්ගික අන්‍යෝන්‍ය ආරක්ෂක ගිවිසුම (SMDA) මෙහිදී ප්‍රධාන අවධානයට ලක්ව ඇත. මෙම ගිවිසුමට අනුව, දෙරටින් එකකට එල්ල වන ප්‍රහාරයක් අනෙක් රටට එල්ල කළ ප්‍රහාරයක් ලෙස සලකා ඒකාබද්ධව ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කිරීමට පාකිස්ථානය බැඳී සිටී.

පාකිස්ථාන විදේශ අමාත්‍ය ඉෂාක් ඩාර් (Ishaq Dar) ඉරානයට අනතුරු අඟවමින් මෑතකදී ප්‍රකාශ කළේ, තම රට සෞදිය සමඟ ආරක්ෂක ගිවිසුමකට එළඹ ඇති බවත් ඕනෑම ප්‍රහාරයකදී සෞදිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බවත්ය.

පාකිස්ථානය යනු න්‍යෂ්ටික අවිවලින් සන්නද්ධ මුස්ලිම් රාජ්‍යයකි. මෙම SMDA ගිවිසුම හරහා පාකිස්ථානය සිය න්‍යෂ්ටික ආරක්ෂාව සෞදි අරාබිය දක්වා ව්‍යාප්ත කර ඇති බවට ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් සැක මතු වී තිබේ. න්‍යෂ්ටික අවි නොමැති මිත්‍ර රටකට න්‍යෂ්ටික ආරක්ෂාව සැපයීම සම්බන්ධයෙන් පාකිස්ථානය නිල වශයෙන් තහවුරු කර නොමැති වුවද, පවතින වාතාවරණය තුළ එවැනි හැකියාවක් පවතින බව විශ්ලේෂකයෝ පවසති.

මෙම ක්‍රියාව න්‍යෂ්ටික අවි ව්‍යාප්ත නොකිරීමේ ගිවිසුම සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ න්‍යෂ්ටික අවි තහනම් කිරීමේ ගිවිසුම (TPNW) යන ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස සැලකේ.

සෞදි අරාබියට පහර දීම පාකිස්ථානයේ න්‍යෂ්ටික අවි ක්‍රියාත්මක කිරීමට හේතුවක් විය හැකි බවට සැක පවතින අතර, එය කලාපීය ආරක්ෂාවට බරපතල තර්ජනයක් වී තිබේ.

පාකිස්ථානය සතුව දැනට න්‍යෂ්ටික යුද ශීර්ෂ 165 - 170 ක පමණ ප්‍රමාණයක් පවතින බව ජාත්‍යන්තර ආරක්ෂක වාර්තා පෙන්වා දෙයි. ඔවුන් සතුව ගොඩබිමෙන්, ගුවනින් සහ මුහුදෙන් න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ හැකියාව පවතී (Nuclear Triad). ශහීන් (Shaheen) සහ ගෞරි (Ghauri) වැනි දිගුදුර බැලස්ටික් මිසයිල මගින් මෙන්ම බාබුර් (Babur) වැනි කෲස් මිසයිල මගින් ද න්‍යෂ්ටික අවි රැගෙන යාමේ තාක්ෂණික හැකියාව පාකිස්ථානය සතු වේ.