වාහන අධිභාරය කණපිටට ක‍්‍රියාත්මක වේ... වෙලදපල බිය වී වාහන වැඩිපුර ගෙන්වති.. ඩොලර් ඉල්ලුම දෙගුණ තෙගුණ වේ..

 මැයි 16 වැනිදා සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි වාහන රේගු ආනයන බදු මත සියයට 50ක තාවකාලික අධිභාරයක් පැනවීමට රජය කටයුතු කළේය.

මාස තුනක කාලසීමාවකට පමණක් සීමා වන මෙම බදු සංශෝධනයේ මූලික අරමුණ වූයේ වාහන ආනයන පිරිවැය ඉහළ නැංවීම මඟින් කෙටි කාලීනව වාහන ආනයනය ප්‍රමාද කරවා, රටෙන් පිටතට ඇදී යන විදේශ විනිමය පාලනය කිරීමයි.

කෙසේ නමුත්, රජයේ මෙම තීරණයට වෙළෙඳපොළ ප්‍රතිචාර දක්වා ඇත්තේ බලධාරීන් අපේක්ෂා කළ දිශාවට සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිවිරුද්ධ පාර්ශවයකටය.

මුදල් නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ආචාර්ය අනිල් ජයන්ත ප්‍රනාන්දු මහතා විසින් මෑතකදී අනාවරණය කරන ලද දත්තවලට අනුව, මැයි මස මුල සිට වාහන ආනයනය සඳහා වාණිජ බැංකු හරහා විවෘත කර ඇති ණයවර ලිපි (LC) අගයන්හි අසාමාන්‍ය වර්ධනයක් දක්නට ලැබේ.

විශේෂයෙන්ම බද්ද ක්‍රියාත්මක වීමට නියමිතව තිබූ මැයි 16 වැනිදාට පෙර දින කිහිපය තුළ ආනයනකරුවන් දැක්වූ කලබලකාරී ප්‍රතිචාරය පහත දත්ත මඟින් මැනවින් පැහැදිලි වෙයි.

• මැයි 07: ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 2.6
• මැයි 08: ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 4.6
• මැයි 11: ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 3.8
• මැයි 12: ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 4.28
• මැයි 13: ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 8.36
• මැයි 14: ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 11.0
• මැයි 15 (බද්ද පැනවීමට පෙරදින): ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 23.0
• මැයි 18 (බද්දෙන් පසු): ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 17.0

මෙම දත්ත නිරීක්ෂණයේදී පැහැදිලි වන්නේ මැයි 15 වැනිදා වන විට, එනම් බද්ද ක්‍රියාත්මක වීමට ඔන්න මෙන්න තිබියදී, ආනයනකරුවන් දැවැන්ත පරිමාණයෙන් ණයවර ලිපි විවෘත කිරීමට කටයුතු කර ඇති බවයි. මැයි 15 වැනිදා පමණක් විවෘත කර ඇති LC ප්‍රමාණය ඩොලර් මිලියන 23ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගෙන ඇත. බද්ද ක්‍රියාත්මක වූ පසුවද (මැයි 18) ඩොලර් මිලියන 17ක ඉහළ අගයක් වාර්තා වීම කැපී පෙනේ.

රජයේ මූලික බලාපොරොත්තුව වූයේ බදු ඉහළ දැමූ විට ආනයනකරුවන් වාහන ගෙන්වීම මාස තුනකට කල් දමනු ඇතැයි යන්නයි. නමුත්, වෙළෙඳපොළ ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ "කලබලකාරී මිලදී ගැනීම්" (Panic Buying) හරහාය.

නව බද්දෙන් බේරීම සඳහා ආනයනකරුවන් එකවරම ණයවර ලිපි විවෘත කිරීමට පෙළඹීම නිසා වෙළෙඳපොළ තුළ ඇමරිකානු ඩොලර් සඳහා වූ ඉල්ලුම ක්ෂණිකව ඉහළ ගියේය.

මෙහි සෘජු ප්‍රතිඵලය වූයේ විදේශ විනිමය සංචිත මත දැඩි පීඩනයක් එල්ල වීම සහ දේශීය රුපියල තවදුරටත් අවප්‍රමාණය වීමයි.

මේ වන විට මෙරට වාණිජ බැංකුවල ඇමරිකානු ඩොලරයක විකුණුම් මිල රුපියල් 354ක් දක්වා ඉහළ අගයක් ගෙන තිබීමෙන් මෙම පීඩනය මැනවින් පිළිබිඹු වේ.

ඕනෑම බදු ප්‍රතිපත්තියක් කඩදාසි මත හෝ ලේඛනගතව නිවැරදි යැයි පෙනෙන්නට තිබුණද, සැබෑ වෙළෙඳපොළ සහ එහි පාර්ශවකරුවන් සැමවිටම ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් සිතන ආකාරයටම හැසිරෙන්නේ නැත.

ප්‍රතිපත්තියක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට පෙර, ඉන් ඇති විය හැකි "ද්විතීයික බලපෑම්" සහ මානව හැසිරීම් රටාවන් පිළිබඳව නිසි තක්සේරුවක් නොකිරීම මෙවැනි පසුබෑමකට ප්‍රධානතම හේතුවයි.

ඩොලර් පිටතට යාම වැළැක්වීමට ගත් උත්සාහය, අවසානයේ කෙටි කාලීනව ඩොලර් සඳහා වඩාත් දැඩි හිඟයක් සහ පීඩනයක් නිර්මාණය කිරීමට මඟ පාදා ඇත.

මෙම සිදුවීම රජයේ තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය තුළ නැවත නැවතත් දක්නට ලැබෙන දුර්වලතාවක් සංකේතවත් කරන්නක් බව ආර්ථික විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.

වෙළෙඳපොළ ගති විද්‍යාව, ආර්ථික සහභාගිවන්නන්ගේ ප්‍රතිචාර සහ දිගුකාලීන ප්‍රතිවිපාක පිළිබඳව පුළුල් ලෙස විද්‍යාත්මකව විශ්ලේෂණය නොකර, ක්ෂණික විසඳුම් ලෙස ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශයට පත් කිරීම නිසා අවසානයේදී එම ප්‍රතිපත්තිම රජය දෙසට කැරකෙන (Backfire) ස්වභාවයක් පෙනෙන්නට තිබේ.

කලබලකාරී සහ පූර්ව සැලසුමකින් තොර මෙවැනි ආර්ථික තීරණ, රටේ සමස්ත සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට මෙන්ම විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළේ විශ්වාසනීයත්වයටද දිගුකාලීන වශයෙන් අහිතකර ලෙස බලපෑ හැකි බැවින්, මීට වඩා විචක්ෂණශීලී ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයක නිරත වීම රජයේ වගකීමකි.