කඩොලාන පද්ධතින් 08ක් අලුතින් රක්ෂිත ලෙස ගැසට් වෙයි..

පරිසර අමාත්‍යංශය මගින් ක්‍රියාත්මක “කඩොලානට දලුලන්න ඉඩදෙන්න”ජාතික වැඩසටහන පසුගිය වසරේ (2025) ජගත් කඩොලාන දිනයට සමගාමිව ජුලි 26 වන දින පුත්තලම පාලවිය, කරඹ දී පරිසර අමාත්‍ය වෛද්‍ය දම්මික පටබැඳි, පරිසර නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ඇන්ටන් ජයකොඩි යන මහත්වරුන්‌ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ආරම්භ විය.

ජුලි මස 26 වන දිනට යෙදෙන ජාත්‍යන්තර කඩොලාන පරිසර පද්ධති සංරක්ෂණ දින වැඩසටහන පරිසර අමාත්‍යංශයේ ශ්‍රවනාගාරයේදී පරිසර අමාත්‍ය වෛද්‍ය දම්මික පටබැඳි මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්වීමට නියමිතව ඇති අතර එහිදී වනස්පති ජාතික වැඩසටහනට සමගාමිව පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ කඩොලාන වනාන්තර 08ක් රක්ෂිත බවට පත් කිරීම සදහා වන ගැසට් පත්‍ර සදහා ගරු පරිසර අමාත්‍යතුමන් විසින්  අත්සන් තැබීමට නියමිතයි.

මෙරට වනාන්තර පද්ධතිය මතු පරම්පරාවට රක්ෂිත කර ආරක්ෂා කිරීමේ ජාතික වැඩසටහනේ තවත් පියවරක් ලෙස කඩොලාන පරිසර පද්ධති ආරක්ෂා කර රැක ගැනීම සඳහා නව රජයේ පරිසර ප්‍රතිපත්තියට අනුකූලව “කඩොලානට දලුලන්න ඉඩදෙන්න” නමින් නව වැඩසටනක් ආරම්භ විය.

මෙම වැඩසටහන ඔස්සේ ශ්‍රීලංකාවේ විවිධ කඩොලාන පවතින පාරිසරික පද්ධතින් තෝරාගනිමින් කඩොලාන වනාන්තර රක්ෂිත කර ආරක්ෂා කරනු ලබයි.2026 වසරේ ජුලි 26 දිනට යෙදෙන ජගත් කඩොලාන දිනයට සමගාමිව ප්‍රධාන ලෙස කඩොලාන පද්ධතින් 08 ක් හදුනාගෙන ඇත.

01)තිල්ලිඅඩිය කඩොලාන රක්ෂිත වනය පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුත්තලම අඩවියේ කල්පිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් හෙක්ටයාර් 13.06ක භූමි ප්‍රමාණයක පැතිර පවතින කඩොලාන වනාන්තරයකි. දැඩි සංවේදී පරිසර පද්ධතියක් වන මෙම කඩොලාන වනාන්තරය අන්තර උදම් කලාපය තුල විහිදී ඇත.

02) සම්මට්ටවාඩිය කඩොලාන රක්ෂිත වනය පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුත්තලම අඩවියේ කල්පිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් හෙක්ටයාර් 10.91ක භූමි ප්‍රමාණයක පැතිර පවතින කඩොලාන වනාන්තරයකි. මෙම පරිසර පද්ධතිය ජෛව විවිධත්වයෙන් ඉතා ඉහල අධි සංවේදී කලාපයක් වන අතර කාබන් තිර කිරීමේ හැකියාවක් පවතින මෙම කඩොලාන වනාන්තරය ඉතා සුවිශේෂී පරිසර පද්ධතියකි.

03) මුතලප්පාලි කඩොලාන රක්ෂිත වනය පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුත්තලම අඩවියේ කල්පිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් හෙක්ටයාර් 22.74ක භූමි ප්‍රමාණයක පැතිර පවතින කඩොලාන වනාන්තරයකි.

04) කුඩාව කඩොලාන රක්ෂිත වනය පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුත්තලම අඩවියේ කල්පිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් හෙක්ටයාර් 4.43 ක භූමි ප්‍රමාණයක පැතිර පවතින කඩොලාන වනාන්තරයකි. මෙම පරිසර පද්ධතිය ජෛව විවිධත්වයෙන් ඉතා ඉහල අධි සංවේදී කලාපයක් වන අතර කාබන් තිර කිරීමේ හැකියාවක් පවතින  ‌මෙම කඩොලාන වනාන්තරය ඉතා සුවිශේෂී පරිසර පද්ධතියකි.

05) කුඹුටු කුලියාව කඩොලාන රක්ෂිත වනය පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුත්තලම අඩවියේ ආරච්චිකට්ටුව ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් හෙක්ටයාර්. 4.47ක භූමි ප්‍රමාණයක පැතිර පවතින කඩොලාන වනාන්තරයකි. දැඩි සංවේදී පරිසර පද්ධතියක් වන මෙම කඩොලාන වනාන්තරය අන්තර උදම් කලාපය තුල විහිදී ඇත.

06) කරඹේ කඩොලාන රක්ෂිත වනය පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුත්තලම අඩවියේ කල්පිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය සහ මුන්දලම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් හෙක්ටයාර් 76.82ක භූමි ප්‍රමාණයක පැතිර පවතින කඩොලාන වනාන්තරයකි. 

07) කන්දකුලිය කඩොලාන රක්ෂිත වනය පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුත්තලම අඩවියේ කල්පිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් හෙක්ටයාර් 17.47ක භූමි ප්‍රමාණයක පැතිර පවතින කඩොලාන වනාන්තරයකි.

08) මණ්ඩල කුඩාව කඩොලාන රක්ෂිත වනය පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුත්තලම අඩවියේ කල්පිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් හෙක්ටයාර් 12.82ක භුමි ප්‍රමාණයක පැතිර පවතින කඩොලාන වනාන්තරයකි. 

“කඩොලානට දලුලන්න ඉඩදෙන්න”ජාතික වැඩසටහනේ ප්‍රථම අදියර යටතේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් හලාවත අඩෙවි වන කාර්යාලයට අයත් මරම්බැට්ටිය මූකලාන, වවුල්කැලේ, මැරවල C, මැරවල B, මැරවල A, මැරවල, කුසල සහ කරුකපනේ B යන කඩොලාන වනාන්තරවලින් හෙක්ටයාර 67කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් රක්ෂිත ලෙස නම් කෙරිණි.

ලංකාවේ මේ වන විට පවතින සමස්ත කඩොලාන භුමි ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර 12,500ක් පමණ වන අතර එයින් කඩොලාන විශාල ලෙස ව්‍යාප්තව ඇත්තේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ මෝය ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව වේ. 

ඝනව වැඩුණු කඩොලාන නිරිත දිග, දකුණු ඊසාන ප්‍රදේශයන් හි කලපු ආශ්‍රිතව තැනින් තැන විසිරී ඇති අතර දැනට ලංකාවේ කඩොලාන විශේෂ 11ක් පමණ වාර්තා වී ඇති බවට පර්යේෂණයන්ගෙන් කරුණුවලින් අනාවරණය වේ.

කඩොලාන පරිසර පද්ධතිය මඟින් ලබා දෙන පාරිසරික, ආර්ථික හා සමාජයීය සේවාවන් සැලකිල්ලට ගනිමින් එහි සංරක්ෂණය ප්‍රමුඛ අවශ්‍යතාවක් ලෙස සලකා 2015 වර්ෂයේ පැවති UNESCO සමුළුවේදී සෑම වසරකම ජුලි 26 දින අන්තර්ජාතික කඩොලාන පරිසර පද්ධති සංරක්ෂණ දිනය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. 

මෙම සුවිශේෂිත පරිසර පද්ධතියෙහි වැදගත්කම පිළිබඳව දැනුවත්භාවය වැඩිදියුණු කිරීම සහ එහි කිරසර කළමනාකරණය, සංරක්ෂණය සහ භාවිතය සඳහා විසඳුම් සෙවීමට පෙළඹවීම මෙම දිනය සැමරීමේ ප්‍රධාන අරමුණ වේ.

මෙම ජාත්‍යන්තර දිනයේ වැදගත්කම සැලකිල්ලට ගනිමින්, පරිසර අමාත්‍යාංශය විසින් වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ එක්ව, අන්තර්ජාතික කඩොලාන පරිසර පද්ධති සංරක්ෂණ දිනය සැමරීමේ ජාතික උත්සවය 2026 ජූලි 27 වන දින  පරිසර අමාත්‍යාංශයේදී ව්ශේෂ වැඩසටහන් කිහිපයක් පැවැත්වීමට නියමිතයි.

මෙම ජාතික වැඩසටහන, ගරු පරිසර අමාත්‍ය වෛද්‍ය දම්මික පටබැඳි සහ පරිසර අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් කේ. ආර්. උඩුවාවල යන මහත්වරුන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන්, රාජ්‍ය ආයතන, පෞද්ගලික ආයතන, සංවර්ධන හවුල්කරුවන්, විද්වතුන් සහ විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් මෙන්ම අනෙකුත් ප්‍රධාන පාර්ශ්වකරුවන්ගේ ද සහභාගීත්වයෙන් පැවැත්වෙනු ඇති.

---

Launch of "Let Us Protect the Kadolana Ecosystems" National Program in Sri Lanka

The Ministry of Environment has officially launched the "Let Us Protect the Kadolana Ecosystems" national program on July 26, 2025, coinciding with World Kadolana Day. The ceremonial event took place in the Palaviya area of Puttalam, encompassing the participation of Minister of Environment Dr. Dammika Pathirana and Deputy Minister of Environment Anton Jeyakodi.

Scheduled activities on July 26 will include a significant event in the Ministry's auditorium, where Minister Pathirana is set to sign a gazette declaring eight forests in the Puttalam District as protected under the National Forest Program. This initiative aligns with the newly established government environmental policies aimed at preserving the Kadolana ecosystems for future generations.

The overarching goal of this initiative is to enhance the conservation and protection of Sri Lanka's Kadolana ecosystems, which house significant environmental systems across the country. Ahead of the global observance on July 26, 2026, a special focus will be placed on identifying and securing eight vital Kadolana ecosystems.

Among the identified areas are:

1. **Thilliadi Kadolana Reserve**: Located in the Kalpitiya Divisional Secretariat, this 13.06-hectare forest is recognized for its environmentally sensitive profile, situated in the Antara Udam geographical zone.

2. **Sammattawadi Kadolana Reserve**: This 10.91-hectare area within the Kalpitiya Divisional Secretariat is characterized as a highly sensitive ecosystem with excellent carbon sequestration capabilities.

3. **Muthalappali Kadolana Reserve**: Encompassing 22.74 hectares, this area is also part of the Kalpitiya Divisional Secretariat.

4. **Kudawa Kadolana Reserve**: A smaller reserve of 4.43 hectares, it showcases a unique and sensitive biodiversity environment.

5. **Kumbutu Kuliyawa Kadolana Reserve**: Spanning 4.47 hectares, this area is part of the Antara Udam zone and is noted for its sensitive environmental characteristics.

6. **Karambay Kadolana Reserve**: Comprising 76.82 hectares, this expansive area is pivotal for biodiversity within the Kalpitiya Divisional Secretariat.

7. **Kandakuliya Kadolana Reserve**: This 17.47-hectare reserve is also situated in the Kalpitiya area.

8. **Mandala Kudawa Kadolana Reserve**: Spanning 12.82 hectares, this area is known for its unique ecological significance in the region.

Under the first phase of the "Let Us Protect the Kadolana Ecosystems" program, Puttalam District will serve as a central focus, safeguarding approximately 67 hectares of Kadolana forests through the offices located in Halawatha and surrounding areas.

Currently, Sri Lanka boasts around 12,500 hectares of Kadolana forest land, with the majority found in the Puttalam District, particularly around the Moya region. These dense Kadolana ecosystems are now reported to span across 11 unique species, emphasizing their ecological importance.

The importance of these ecosystems in providing environmental, economic, and social services has led to their recognition at the UNESCO conference in 2015, with July 26 officially designated each year as International Kadolana Ecosystem Conservation Day. The day aims to raise awareness and promote sustainable management practices for these vital resources.

To commemorate this significant day, the Ministry of Environment, in collaboration with the Forest Conservation Department, will conduct national celebrations on July 27, 2026, featuring several special programs designed to engage various stakeholders, including government agencies, private entities, academia, and the general public, under the leadership of Minister Dr. Dammika Pathirana and Secretary K.R. Uduwawala.

*Note: In case of any discrepancy between the Sinhala and English versions, the Sinhala version shall prevail.