රටකින් රටකට ගෙවන මුදල් මගදී හැක් කරන්න බෑ.. ලෝකයේම එහෙම සිද්දි නෑ.. ඊ මේලයකින් කොහොමවත්ම බෑ..- Chat GPT වෙතින් මුදල් ලේකම්ට පිළිතුරු

මහා භාණ්ඩාගාරයේ ඩොලර් මිලියන දෙකහමාරක මුදලක් අස්ථානගත වීම සම්බන්ධයෙන් මුදල් අමාත්‍යංශ ලේකම් හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම මහතා විසින් සිදු කරන ලද අදහස් ඇති වීඩියෝව යොමු කර ඒ අසුරෙන් රටක් තවත් රටකට හෝ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතනයකට ණය වාරිකයක් මුදලක් ගෙවීමේදී බාහිර හැකරුන්ට එම මුදල් සොරකම් කල හැකිද, ලෝකයේ මීට පෙර එවැන්නක් සිදුව ඇත්දැයි ජනප‍්‍රිය Chat GPT ගෙන් කල විමසීමකදී ලබා දුන් පිලිතුර මෙසේය. (Gemini වෙතින්ද ලැබුනේ මේ හා ඉතාම සමාන පිළිතුරුය)

*****************************

මුලින්ම අවධාරණය කළ යුතු කරුණක් වන්නේ, රටක් වෙනත් රටකට ගෙවන ණය මුදලක් අතරමැදදී හැකරුන් විසින් ලබා ගැනීම ඉතාමත් අපහසු සහ සංකීර්ණ කාර්යයක් බවයි. තවද, ලෝක ඉතිහාසය තුළ සෘජුවම “රටෙන් රටකට යන ණය ගෙවීමක් අතරමැදදී අල්ලා ගැනීම” ලෙස සනාථ වූ සිද්ධීන් නොමැති බවත් පැහැදිලිව සදහන් කළ යුතුය.

1. ණය ගෙවීම් අතරමැදදී හරවා ගැනීමේ හැකියාව

රාජ්‍යයන් අතර සිදු වන ගනුදෙනු සාමාන්‍ය බැංකු ගනුදෙනු වලට වඩා බොහෝම ආරක්ෂිත හා පාලනයට ලක්වූ පද්ධති හරහා සිදු වේ.

මෙම ගනුදෙනු ජාත්‍යන්තර බැංකු ජාල, මධ්‍යම බැංකු පාලනය, බහු පාර්ශව අනුමැති ක්‍රියාවලීන් මත පදනම්ව සිදු වේ. එම නිසා, මුදල් “අතරමැදදී” හරවා ගැනීම යන අදහස ව්‍යාහාරිකව සිදු කිරීම අතිශයින් දුර්ලභය.

2. ලෝක ඉතිහාසයේ තත්ත්වය

ලෝක ඉතිහාසයේ සෘජුවම රටවල් අතර ණය ගෙවීමක් අතරමැදදී හැකරුන් විසින් අල්ලා ගත් සිද්ධීන් නොමැත.

නමුත්, බැංකු පද්ධති තුළට අනවසරයෙන් ඇතුල් වී මුදල් හරවා ගැනීමේ සිද්ධීන් ඇත. ඒ අතරින් ප්‍රසිද්ධ උදාහරණයක් වන්නේ

Bangladesh Bank Heist (2016)

• මෙහිදී සිදු වූයේ ගනුදෙනුව අතරමැදදී අල්ලා ගැනීමක් නොව, පද්ධතිය තුළට ඇතුල් වී ගනුදෙනු නියෝග වෙනස් කිරීමයි.

මෙය සනාථ කරන්නේ, සෘජු “interception” එකක් වඩාත් අපහසු බවයි.

3. ආරක්ෂක පද්ධති (Security Systems)

රාජ්‍ය සහ ජාත්‍යන්තර බැංකු ගනුදෙනු ආරක්ෂා කිරීමට භාවිතා කරන ප්‍රධාන පද්ධති සහ ක්‍රම පහත පරිදි වේ:

(a) සංකේතනය (Encryption)

• End-to-end encryption භාවිතයෙන් ගනුදෙනු දත්ත ආරක්ෂා කරයි
• දත්ත අතරමැදදී කියවීම ප්‍රායෝගිකව නොහැක

(b) බහු-පියවර සත්‍යාපනය (Multi-Factor Authentication)

• password + device + biometric වැනි පියවර කිහිපයක්
• එක් පියවරක් බිඳ දැමුවත් සම්පූර්ණ පද්ධතියට ප්‍රවේශය නොලැබේ

(c) SWIFT ජාල ආරක්ෂාව

• ජාත්‍යන්තර බැංකු අතර සම්මත messaging පද්ධතිය
• නිරන්තර audit සහ monitoring

(d) බහු අනුමැති ක්‍රියාවලිය (Multi-layer Authorization)

• විශාල මුදල් ගනුදෙනු සඳහා පුද්ගලයන් කිහිප දෙනෙකුගේ අනුමැතිය
• Single point failure අවම කරයි

(e) නිරීක්ෂණ හා අනතුරු හඳුනාගැනීම (Real-time Monitoring)

• AI/algorithm භාවිතයෙන් සැකසහිත ගනුදෙනු හඳුනාගැනීම
• Suspicious activity වහාම නවතා දමයි

(f) Network Segmentation

• අතිශය වැදගත් පද්ධති අන්තර්ජාලයෙන් වෙන් කර තබාගැනීම
• Direct hacking අවස්ථා සීමා කිරීම

(g) නියමිත පරීක්ෂා (Audits & Compliance)

• නිතරම ආරක්ෂක පරීක්ෂණ
• ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ නීති හා ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල වීම

4. විද්‍යුත් ලිපියකින් පමණක් හැක් කිරීමේ හැකියාව

එක් email පණිවිඩයකින් පමණක් මෙවැනි පද්ධතියක් සෘජුව හැක් කිරීම ප්‍රායෝගිකව නොහැක.

නමුත්, email භාවිතා කරමින්:

• phishing
• fake instructions
• malware ඇතුල් කිරීම

වැනි ක්‍රම මගින් ආරම්භක ප්‍රවේශයක් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කළ හැක.

ඒත්, එවැනි ප්‍රවේශයක් සාර්ථක වුවද, ඉහත සඳහන් බහු ආරක්ෂක පියවර හේතුවෙන් සම්පූර්ණ පද්ධතියට ඇතුල් වීම ඉතාමත් අපහසුය.

නිගමනය

• රටවල් අතර ණය ගෙවීම් අතරමැදදී මුදල් අල්ලා ගැනීම අතිශයින් දුර්ලභ සහ practically නොහැකි ලෙස සලකනු ලැබේ

• ලෝක ඉතිහාසයේ එවැනි සෘජු සිද්ධීන් නොමැත

• පද්ධති තුළට ඇතුල් වී නියෝග වෙනස් කිරීම මත සිදු වූ අවස්ථා පවති.

• උසස් මට්ටමේ ආරක්ෂක පද්ධති මෙම අවදානම බෙහෙවින් අඩු කරයි