බදු ගෙවන්නන් හඳුනාගැනීමේ අංකය (TIN) සතුව නොමැති වුවද, වාහන ආදායම් බලපත්‍ර අලුත් කිරීම සහ නව බැංකු ගිණුම් විවෘත කිරීමේදී මහජනතාවට බාධාවකින් තොරව එම සේවාවන් සලසා ගැනීම සඳහා විශේෂ සහනදායී වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කර තිබේ.
දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නිකුත් කර ඇති නවතම උපදෙස් මාලාවකට අනුව, TIN සහතිකයක් ඉදිරිපත් කිරීමට නොහැකි වූ පමණින් මහජනතාවට අදාළ සේවාවන් සැපයීම ප්‍රමාද කිරීම හෝ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සිදු නොකෙරේ.
යම් පුද්ගලයෙකු සතුව TIN සහතිකයක් නොමැති වුවද, තමාගේ TIN අංකය දන්නේ නම් එය ඉදිරිපත් කිරීම ප්‍රමාණවත් වේ. කිසියම් හෙයකින් මෙතෙක් TIN අංකයක් ලබාගෙන නොමැති පුද්ගලයෙකු වේ නම්, ජාතික හැඳුනුම්පත් අංකය, නම, ලිපිනය, දුරකතන අංකය සහ විද්‍යුත් තැපැල් (E-mail) ලිපිනය යන මූලික තොරතුරු අදාළ ආයතනය වෙත ලබා දී, TIN අංකයක් සකස් කර ගැනීමට අවශ්‍ය පසුබිම සලසමින් එම සේවාවන් ලබාගත හැකි බව දෙපාර්තමේන්තුව දැනුම් දෙයි.
නොවැම්බර් 01 වැනිදා සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි TIN සහතිකය ඉදිරිපත් කිරීම අනිවාර්ය කර ඇත්තේ විශේෂිත ගනුදෙනු 8 සඳහා පමණි.
- බැංකුවක හෝ මූල්‍ය ආයතනයක නව ගිණුමක් විවෘත කිරීම (මූලික තොරතුරු ලබා දී සේවාව ලබාගැනීමේ හැකියාව පවතී).
- මෝටර් රථ ආදායම් බලපත්‍රය අලුත් කිරීම (මූලික තොරතුරු ලබා දී සේවාව ලබාගැනීමේ හැකියාව පවතී).
- ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පතක් (ණයපත්) ලබාගැනීම.
- ගොඩනැගිලි සැලැස්මක් අනුමත කරවා ගැනීම.
- මෝටර් රථයක් ලියාපදිංචි කිරීම.
- ඉඩමක් හෝ ඉඩම් හිමිකමක් ලියාපදිංචි කිරීම.
- ව්‍යාපාරයක් ලියාපදිංචි කිරීම.
- සමාගමක කොටස් පැවරීම.
TIN සහතිකය යනු පරිගණක පද්ධතිය මඟින් ස්වයංක්‍රීයව ජනනය වන්නක් (System-generated) බැවින්, එහි මුද්‍රිත ඡායා පිටපතක් (Hard copy) හෝ ජංගම දුරකතනය ආදියේ පවතින මෘදු පිටපතක් (Soft copy) ඕනෑම රාජකාරි කටයුත්තක් සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම වලංගු වේ.
එමෙන්ම මෙම ලේඛනය සඳහා කිසිදු නිලධාරියෙකුගේ අත්සනක්, නිල මුද්‍රාවක් (Embossed seal) හෝ "සත්‍ය පිටපතක් බවට" සහතික කිරීමක් (Certified True Copy) කිසිසේත්ම අවශ්‍ය නොවන බවද දෙපාර්තමේන්තුව තරයේ අවධාරණය කරයි.
නීත්‍යනුකූලව වයස අවුරුදු 18 සම්පූර්ණ වූ මෙරට වෙසෙන සෑම පුරවැසියෙකුම TIN අංකයක් ලබාගත යුතු වුවද, එම අංකය ලබාගත් පමණින් යමෙකු බදු ගෙවීමට බැඳී නොසිටින බව දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව පැහැදිලි කරයි.
TIN අංකය යනු පුරවැසියෙකු හඳුනාගැනීමේ අංකයක් පමණක් වන අතර, ආදායම් බදු ගෙවීමේ නීතිමය වගකීම පැවරෙන්නේ නීතියෙන් නියම කර ඇති වාර්ෂික ආදායම් සීමාව වන රුපියල් ලක්ෂ 18 (මාසිකව රුපියල් 150,000) ඉක්මවන පුද්ගලයන්ට පමණි.
මේ අතර, අන්තර්ජාල පද්ධතියේ සහ දෙපාර්තමේන්තු පරිශ්‍රයන්හි පවතින අනවශ්‍ය තදබදය වැළැක්වීම සඳහා, ඉහත සඳහන් සේවාවන් කඩිනමින් ලබාගැනීමට අවශ්‍ය පුද්ගලයන් පමණක් මේ මොහොතේ TIN ලබාගැනීමට කටයුතු කරන ලෙසත්, ක්ෂණික අවශ්‍යතාවක් නොමැති සෙසු පිරිස් එම තදබදය අවම වූ පසුව අන්තර්ජාලය ඔස්සේ හෝ පැමිණ ලියාපදිංචි වන ලෙසත් දෙපාර්තමේන්තුව මහජනතාවගෙන් කාරුණිකව ඉල්ලා සිටී.
New Guidelines Ease TIN Requirement for Public Services in Sri Lanka
The Sri Lankan government has introduced a special facilitation program ensuring that citizens without a Taxpayer Identification Number (TIN) can access essential services such as vehicle revenue license renewals and new bank account openings without hindrance.
Recent instructions from the Department of Inland Revenue clarify that services should not be delayed or denied solely based on the inability to present a TIN certificate. Individuals who are aware of their TIN number can provide it even without the physical certificate.
For those who have not yet obtained a TIN, the department advises that essential personal details—including national identification number, name, address, phone number, and email—should be provided to the relevant agency to facilitate the generation of a TIN.
Starting from November 1, presentation of a TIN certificate will only be compulsory for eight specific transactions.
- Opening a new account in a bank or financial institution (basic information provision allows access to the service).
- Renewing a motor vehicle revenue license (basic information provision allows access to the service).
- Obtaining a credit card.
- Getting approval for building plans.
- Registering a motor vehicle.
- Registering ownership of land or property.
- Registering a business.
- Transferring shares in a company.
A TIN certificate, generated automatically by the system, is fully valid for any official purpose, whether in hard copy or soft copy formats accessible via mobile devices. The department emphasizes that no official signatures, embossed seals, or certifications of authenticity are required.
While it is mandatory for every resident citizen aged 18 and over to obtain a TIN, the Department of Inland Revenue clarifies that possessing a TIN does not obligate anyone to pay taxes unless their annual income exceeds the legal threshold of 1.8 million rupees (approximately 150,000 rupees per month).
Furthermore, to alleviate unnecessary congestion at both online systems and departmental offices, the public is kindly requested to secure a TIN only if they require one of the aforementioned services immediately. Those without urgent needs are encouraged to register online or in person once the crowding diminishes.
*Note: In case of any discrepancy between the Sinhala and English versions, the Sinhala version shall prevail.
